Οι Αρτηριοφλεβώδεις Δυσπλασίες είναι συγγενείς ανωμαλίες των ενδοκρανιακών αγγείων. Δεν είναι νεοπλασματικής αρχής, παρά την τάση τους να επεκτείνονται με την πάροδο του χρόνου.

Ουσιαστικά πρόκειται για μία συμπαγή μάζα συσσωρευμένων αιμοφόρων αγγείων με μικρές αιμορραγίες ,περιοχές θρομβώσεως και ασβεστοποίησης εντός του όγκου της βλάβης.

Συνίσταται από διευρυσμένες αρτηρίες και φλέβες με δυσπλαστικά αγγεία που ενώνονται μεταξύ τους χωρίς την παρεμβολή τριχοειδικού πλέγματος. Οι διατεταμένες αρτηρίες τροφοδοτούν απευθείας την μάζα των συσσωρευμένων αιμοφόρων αγγείων(αγγειωματώδης φωλεά), παρακάμπτοντας τα τριχοειδή, με αποτέλεσμα την διοχέτευση οξυγονωμένου αίματος άμεσα στο φλεβικό σύστημα. Χαρακτηρίζονται ως υψηλής ροής αγγειακές δυσπλασίες και ουσιαστικά θα πρέπει να παρομοιαστούν σαν ένα ‘’καταρράκτη’’ όπου η αυξημένη ροή αίματος από μία αρτηρία μεταφέρεται άμεσα σε μία φλέβα οδηγώντας στην ανευρυσματική διάταση αυτής. Σακοειδή ανευρύσματα, κυρίως στα κεντρικά τμήματα των αγγείων, μπορούν να εμφανιστούν. Ως επί το πλείστον δεν παρεμβάλλεται φυσιολογικός εγκεφαλικός ιστός εντός των αρτηριοφλεβωδών δυσπλασιών, εκτός της περίπτωσης των καλούμενων διάχυτων αρτηριοφλεβωδών δυσπλασιών του εγκεφάλου που μπορεί να περιέχεται και τμήμα φυσιολογικού εγκεφαλικού ιστού.

Fig : Σχηματική αναπαράσταση μίας αρτηριοφλεβώδους δυσπλασίας του εγκεφάλου (σαν κουβάρι) πάνω αριστερά. Πάνω δεξιά εικονίζεται η διάταξη στο χώρο μίας αρτηριοφλεβώδους δυσπλασίας. Απεικονίζεται με σαφήνεια η μεγάλη τροφοφόρος αρτηρία(αγγείο με κόκκινο χρώμα), η αγγειωματώδης φωλεά(σύνολο μεγάλων αγγείων που αντικαθιστούν τα τριχοειδή και παρεμβάλλονται μεταξύ της(-ων) τροφοφόρου(-ων) αρτηρίας(-ων) και της(-ων) αποχετευτικής(-ων) φλέβας(-ων)και ,τέλος, η μεγάλη αποχετευτική φλέβα(αγγείο με μπλε χρώμα).

Ποιές είναι οι κλινικές εκδηλώσεις των Αρτηριοφλεβωδών Δυσπλασιών

Η πιο συνήθης κλινική εκδήλωση των αρτηριοφλεβωδών δυσπλασιών είναι η αιμορραγία (50%). Επίσης, οι επιληπτικές κρίσεις, το φαινόμενο υποκλοπής, η κεφαλαλγία συνιστούν κάποιες από τις λοιπές κλινικές εκδηλώσεις των ασθενών που πάσχουν από αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες.

Διερεύνηση των Αρτηριοφλεβωδών Δυσπλασιών

Η διερεύνηση ενός ασθενούς που παρουσιάζεται στο τμήμα επειγόντων αιτιώμενος κεφαλαλγία ή με επιληπτικές κρίσεις ή, τέλος, με εστιακό νευρολογικό έλλειμμα απαιτεί την διενέργεια μίας αξονικής τομογραφίας.Επί θετικών ενδείξεων(ανάδειξη ενδοκρανιακής αιμορραγίας), η διερεύνηση απαιτεί τη διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας εγκεφάλου αλλά και ψηφιακής αφαιρετικής αγγειογραφίας εγκεφάλου. Στην πρώτη περίπτωση, η μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου θα αναδείξει (1) την ακριβή θέση της αιμορραγίας και (2) θα δώσει επιπλέον πληροφορίες όσον αφορά το παθολογικό υπόβαθρο αυτής. Στην περίπτωση της αρτηριοφλεβώδους δυσπλασίας τα απεικονιστικά ευρήματα μπορεί να είναι τα εξής: (1) απουσία σήματος από ροή μέσα στα αγγεία της φωλεάς(flow void) σε συγκεκριμένες ακολουθίες της μαγνητικής τομογραφίας, (2) την παρουσία τροφοφόρων αρτηριών και αποχετευτικών φλεβών και (3) την ανάδειξη προυπάρχουσων αιμορραγιών(με τη λήψη συγκεκριμένων ακολουθιών της μαγνητικής τομογραφίας). Επί ενδείξεων αρτηριοφλεβώδους δυσπλασίας από την μαγνητική τομογραφία, ο απεικονιστικός έλεγχος του ασθενούς θα πρέπει να συμπληρώνεται με ψηφιακή αγγειογραφία εγκεφάλου. Στην περίπτωση αυτή μπορούν να αναδειχθούν με σαφήνεια οι μεγάλες τροφοφόρες αρτηρίες , οι αποχετευτικές φλέβες καθώς επίσης και ο θύσσανος των αγγείων(αγγειωματώδης φωλεά) της αρτηριοφλεβώδους δυσπλασίας.

Θεραπευτική αντιμετώπιση των αρτηριοφλεβωδών δυσπλασιών του εγκεφάλου

Η θεραπευτική αντιμετώπιση των αρτηριοφλεβωδών δυσπλασιών του εγκεφάλου έχει τρία (3) βασικά σκέλη:

(1) τη χειρουργική εξαίρεση,

(2) τη χρήση ενδοαγγειακής μεθόδου(εμβολισμός), και

(3) την εφαρμογή στερεοτακτικής ακτινοχειρουργικής.

Συνεπώς η αντιμετώπισή των είναι πολυσχιδής και κάθε φορά εξατομικευμένη.

Παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την αντιμετώπιση των αρτηριοφλεβωδών δυσπλασιών είναι: η ηλικία και η γενική κατάσταση του ασθενούς, το ιστορικό προηγηθείσας αιμορραγίας από τη δυσπλασία, η θέση, το μέγεθος και τα μορφολογικά χαρακτηριστικά της αρτηριοφλεβώδους δυσπλασίας, η εμπειρία του νευροχειρουργού και τέλος η διαθεσιμότητα ή μη της ενδοαγγειακής μεθόδου (εμβολισμός).

Η χειρουργική εξαίρεση είναι η θεραπεία εκλογής για την αντιμετώπιση των αρτηριοφλεβωδών δυσπλασιών, ειδικά για τις μικρού μεγέθους δυσπλασίες που εδράζονται σε μη ευγενείς ανατομικές περιοχές του εγκεφάλου.

Η εμπειρία του νευροχειρουργού σε αυτές τις περιπτώσεις είναι υψίστης σημασίας.

Η ενδοαγγειακή μέθοδος(εμβολισμός) κατέχει σημαντική θέση στην αντιμετώπιση των δυσπλασιών ως πρωταρχικό μέσο ‘᾽συρρίκνωσης᾽᾽ της δυσπλασίας και διευκόλυνσης μελλοντικής χειρουργικής παρέμβασης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μικρού μεγέθους δυσπλασιών ο εμβολισμός μπορεί, από μόνος του, να αποτελέσει την οριστική θεραπεία.

Τέλος , η στερεοτακτική ακτινοχειρουργική μπορεί να συνδυαστεί με τις πιό πάνω μεθόδους (κυρίως τον εμβολισμό) για την αντιμετώπιση δυσπλασιών που έχει ήδη συρρικνωθεί η φωλεά τους(nidus).

Είναι σαφές ότι η αντιμετώπιση των προαναφερθείσων δυσπλασιών θα πρέπει να λαμβάνει χώρα σε εξειδικευμένα κέντρα που διαθέτουν νευροχειρουργικό τμήμα, τη δυνατότητα νευροακτινολογικής παρέμβασης και τέλος νευροχειρουργική μονάδα εντατικής θεραπείας.

Ο ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Ο Σπυρίδων Λαφαζάνος του Αριστείδου αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης (Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων, ΣΣΑΣ) το 1997.

Περισσότερα

Newletter

Εγγραφείτε στα Newsletter του Ιατρού για να λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα για την Νευροχειρουργική.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

  • Για οποιαδήποτε ερώτηση μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Ιατρό στα παρακάτω στοιχεία:
  • 401 ΓΣΝΑ & Metropolitan Hospital
  • Κιν: +30 6944686096
  • Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.